İstiklal Marşı’nın bestekarı Osman Zeki Üngör

Dedesinin isteğiyle 7 yaşında çalmaya başladığı kemanda ustalaşan sanatçı, 11 yaşına geldiğinde Muzıka-yi Hümayun’da senfonik orkestra üyeliğine seçildi.

Üngör, Batı müziği öğrenimi görüp konser kemancısı olarak yetiştirilirken, bandodaki yeteneğiyle 2. Abdülhamid’in dikkatini çekti ve o tarihten itibaren özel hocalarla çalıştı.

Vondra Bey’den keman, D’Aronda Paşa’dan müzik nazariyatı, solfej, klasik fon felsefesi ve tarih dersleri alan sanatçı, eğitimlerin sonunda ilk Türk konser kemancısı oldu.

Union Française’de ilk defa saray dışında halka yönelik konserler verdi

Sanatçı, Beşiktaş Askeri Rüşdiyesi’ndeki öğreniminin ardından, resitallerde ve sarayın resmi davetlerinde sahne aldı, Fasl’ı Cedid ile Saffet Atabinen’in ilk defa düzenlediği senfoni orkestrasında başkemancı olarak görev yaptı.

Osman Zeki Üngör, binbaşı rütbesiyle repertuvarında çoğunlukla marşlar ve popüler parçalar bulunan Saray Orkestrası şefliğini üstlendi.

Muzıka-yi Hümayun’da ve İstanbul Erkek Muallim Mektebi’nde öğretmenlik yapan usta sanatçı, bağımsız kadrosu olan ilk Türk senfoni orkestrasıyla Union Française’de ilk defa saray dışında halka yönelik konserler verdi ve orkestra şefi olarak iki ay süren Avrupa turnesine çıktı.

Orkestra, ilk olarak Viyana’da, ardından Berlin, Dresden, Münih, Budapeşte ve Sofya’da konserler verdi. Program, bir Türk orkestrasının çıktığı ilk Avrupa turnesi oldu.

İstiklal Marşı’nı besteledi

Avrupa şehirlerinde de orkestralar idare ederek konserler veren Üngör, asıl şöhretini Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşı’nı besteleyerek elde etti.

Ali Rıfat Çağatay’ın İstiklal Marşı bestesi 1930’a kadar çalındıysa da 1930’dan itibaren Üngör’ün bestesi çalınmaya başladı.

Üngör, Cumhuriyet’in ilanından sonra vazifesini Ankara’ya naklederek Ankara Riyaset-i Cumhur Musiki Hey’eti şefi oldu.

Kuruluşunda önemli rol oynadığı Musiki Muallim Mektebinin müdürlüğünü 1924’ten 1934’e kadar üstlenen Üngör, 1926’da Türkiye’nin tanıtımını yapmak için Avrupa sahilini boydan boya dolaşan Karadeniz Gemisi’yle gezecek orkestrayı oluşturdu ve 4 ay boyunca her limanda konser verdi. Sanatçı 1934’te emekli oldu.

İstanbul’da 28 Şubat 1958’de vefat eden Üngör’ün cenaze töreninde özel izinle İstiklal Marşı çalındı. Üngör’den önce bu izin sadece Mehmet Akif Ersoy için verilmişti.

Üngör’ün başlıca eserleri arasında “İstiklal Marşı”, “İlim Marşı”, “Azmü Ümit Marşı”, “Töre Marşı”, “Türk Çocukları” ve “Cumhuriyet Marşı” yer alıyor.

Kaynak: AA